Instalacje fotowoltaiczne - co to jest i dla kogo?

Instalacja fotowoltaiczna to system, który przetwarza światło słoneczne na energię elektryczną. Jest on zbudowany z ogniw fotowoltaicznych, które to z kolei łączone są w moduły (panele) o powierzchni od 0,2 - 1,0 m². Przy obecnie wykorzystywanych technologiach wytwarzania paneli fotowoltaicznych, moc, jaką możemy uzyskać z pojedynczego urządzenia, zawiera się w przedziale od 100-350 W. Mimo stosunkowo wysokich kosztów pozyskiwania energii ze słońca, przy wciąż rosnących kosztach energii z tradycyjnych źródeł, fotowoltaika znajduje coraz szersze zastosowania zarówno w gospodarstwach domowych, małych, jak i średnich przedsiębiorstwach, a także w miejscach oddalonych od sieci energetycznych, jako zasilanie samodzielnych urządzeń tj. światła drogowe. Bardzo ważne są również inne aspekty wykorzystania energii słonecznej: aspekt ekologiczny, aspekt praktyczny (promieniowanie słoneczne jest praktycznie wszędzie dostępne), instalacje są praktycznie bezobsługowe, a ich żywotność jest gwarantowana na 25 lat.

Więcej informacji

Producenci inwerterów i paneli

Jak dopasować instalację - do potrzeb użytkownika

Właściwy dobór wielkości instalacji fotowoltaicznej zależy od jej zastosowania oraz norm i przepisów prawa. Innymi słowy, inaczej będziemy dobierać instalację dla gospodarstwa domowego a inaczej dla przedsiębiorstwa. W przypadku gospodarstwa domowego pierwszym krokiem w stronę realizacji inwestycji będzie analiza dotychczasowych rachunków za prąd. W przypadku instalacji prosumenckich (czyli zasilających m.in. gospodarstwa domowe) moc instalacji powinna być tak dobrana, aby energia wygenerowana w ciągu roku przez system fotowoltaiczny nie przekraczała rocznego zużycia energii elektrycznej niezbędnej do funkcjonowania domu. Pozwoli to uniknąć przewymiarowania instalacji PV i utraty nadwyżek energii oddawanej do sieci, nieodbieranej następnie przez budynek.

Przyjmuje się, że instalacja fotowoltaiczna z każdego 1 kWp mocy wytwarza około 1000 kWh energii elektrycznej rocznie. Jeśli więc z rachunków wynika, że zużycie energii wyniosło 3000 kWh/rok, to wybrana instalacja PV nie powinna być większa niż o mocy 3 kWp. W przypadku wytworzenia i oddania do sieci elektroenergetycznej większej ilości energii niż jest zużywana w obiekcie, niewykorzystana w ciągu roku nadwyżka energii przepada na rzecz zakładu energetycznego.

 

Instalacje Indywidualne

Instalacje dla instytucji

Rodzaje instalacji

Rozważając montaż instalacji fotowoltaicznej, inwestor stoi przed szeregiem wyborów i decyzji, które musi podjąć. Na rynku jest wiele różnych paneli PV, inwerterów, systemów montażowych i firm instalacyjnych. W praktyce wszystkie wyżej wymienione aspekty sprowadzają się do wyboru fachowej firmy wykonawczej. Pomimo powierzenia tego zadania w ręce specjalistów, wskazane jest, aby inwestor miał podstawową wiedzę z zakresu wykorzystania fotowoltaiki do własnych potrzeb, pozwalającą na weryfikację składanych propozycji.

Gwarancja i obsługanaszych produktów i instalacji

Standardem rynkowym była do niedawna 10-letnia gwarancja na produkt, ale wraz z doskonaleniem technologii produkcji niektórzy czołowi producenci, będąc pewnymi jakości swoich produktów, wydłuża ten okres, zwykle do 12 lat. Oznacza to dla użytkownika dłuższy okres ochrony, a także świadczy o zastosowaniu w module sprawdzonych wysokojakościowych komponentów i starannie prowadzonym procesie produkcji.

Gwarancja na zachowanie sprawności

Ogniwa z biegiem czasu starzeją się, a ich sprawność stopniowo spada. Tempo utraty mocy wyjściowej jest określane przez 25-letnią gwarancję sprawności, którą producenci powinni zapewnić swoim klientom. Najczęściej po tym okresie moc wyjściowa modułu jest deklarowana na 80% jego mocy początkowej.

Efekt PID

To efekt upływu prądu do ziemi poprzez uziemioną konstrukcję montażową i ramę modułu, występujący głównie w przypadku podłączenia wielu modułów w jeden szereg. Obserwowany jest szczególnie w warunkach wysokiej temperatury i wilgotności. Efekt PID powoduje straty mocy oraz szybszą degradację ogniw.

Odporność na działanie amoniaku i mgły solnej

Podwyższone stężenie amoniaku obserwuje się w okolicach oczyszczalni ścieków, biogazowni oraz gospodarstw rolnych zajmujących się hodowlą zwierząt. Na mgłę solną są narażone moduły instalowane nad morzem, ale także w pobliżu dróg obficie posypywanych solą w zimie. Czynniki te mogą powodować korozję ścieżek elektrycznych pomiędzy ogniwami, porowatość tylnej folii kompozytowej modułu, przebarwienia szyby przedniej oraz korozję ramy modułu. 

Efektywność ze względu na porę roku

Około 70-80% rocznej energii promieniowania słonecznego przypada na sezon od kwietnia do września i jest to najkorzystniejszy okres pod względem ilości energii elektrycznej pozyskiwanej przez instalację fotowoltaiczną. Jednak także w pozostałym okresie roku panele fotowoltaiczne mogą dostarczać energię elektryczną w mniejszej ilości z uwagi na niższe nasłonecznienie, ale z relatywnie wysoką sprawnością ze względu na niższe temperatury robocze.

Finansowanie- zakupu i montażu instalacji

Czyste Powietrze

Czyste Powietrze to program, którego celem jest zmniejszenie lub uniknięcie emisji pyłów i innych zanieczyszczeń wprowadzonych do atmosfery przez domy jednorodzinne. Program skupia się na wymianie starych pieców i kotłów na paliwo stałe oraz termomodernizacji budynków jednorodzinnych, by efektywnie zarządzać energią. Działania te nie tylko pomogą chronić środowisko, ale dodatkowo zwiększą domowy budżet, dzięki oszczędnościom finansowym. Program skierowany jest do osób fizycznych będących właścicielami domów jednorodzinnych lub osób posiadających zgodę na rozpoczęcie budowy budynku rodzinnego.

Program przewiduje dofinansowanie m.in. na:

  • wymianę starych źródeł ciepła (pieców i kotłów na paliwa stałe)
  • docieplenie przegród budynku
  • wymiana stolarki okiennej i drzwiowej
  • montaż lub modernizację instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej
  • instalację odnawialnych źródeł energii (kolektorów słonecznych i instalacji fotowoltaicznej)
  • montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła

Rodzaje dofinansowań -dla domu, dla rolnika, dla firmy<

Dla domu - Program „Mój Prąd” + ulga termo modernizacyjna + finansowanie kredyt PV

Został wdrożony przez Rząd program dopłat na instalacji fotowoltaicznych pod nazwą „ Mój Prąd" dla gospodarstw domowych. Ma to pomóc zwiększyć produkcję energii elektrycznej z źródeł z mikroinstalacji fotowoltaicznych.

Przeznaczony budżet 1 miliard złotych ma zapewnić dopłaty na 200 tys. inwestycji.

Dofinansowanie jednej instalacji w gospodarstwie domowym wynosi maksymalnie 50% wartości inwestycji, ale kwotowo nie może przekroczyć 5 tys. złotych. Dotyczy to instalacji o mocy 2-10 kW. Aby otrzymać dofinansowanie , projekt nie może zostać ukończony, czy przyłączony do sieci dystrybutora przed ogłoszeniem naboru. Musi zostać zakończony w momencie składania wniosku o dotację bezzwrotną.

Instalację uważa się za zakończoną, gdy:

  • opłacono i zainstalowano panele,
  • podpisano dwukierunkową umowę z dystrybutorem energii,
  • zainstalowano licznik dwukierunkowy.

Jeżeli wnioskodawca otrzymał dofinansowanie lub jest w trakcie realizacji inwestycji fotowoltaicznej w ramach innego programu, nie może ubiegać się o ponowne wsparcie w ramach programu „Mój Prąd".

Ruszył pierwszy nabór wniosków od 30.08.2019 r. do 20.12.2019 r. lub do wyczerpania alokacji środków. Wnioski przyjmowane są przez NFOŚGiW w godz. 8-15 w wersji papierowej, z podpisem własnoręcznym wnioskodawcy w kopercie opatrzonej adnotacją „Program priorytetowy „Mój Prąd". Wniosek należy złożyć osobiście ewentualnie przesłać pocztą tradycyjną lub elektroniczną.

Do wniosku o dofinansowanie należy załączyć:

  • fakturę za zakup i montaż instalacji PV,
  • dowód zapłaty faktury,
  • dokument potwierdzający instalację licznika dwukierunkowego wraz z danymi identyfikacyjnymi konkretnej umowy kompleksowej (wzór dokumentu zostanie opublikowany wraz z ogłoszeniem naboru na stronach NFOŚiGW).

Dla rolnika - Dofinansowanie AGROENERGIA + 25% instalacji odliczysz od podatku rolnego

Kwota alokacji dla zwrotnych oraz bezzwrotnych form dofinansowania – do 200 000 tys. zł (kwota łączna dla jednego rolnika)

  • dla bezzwrotnych form dofinansowania – do 80 000 tys. zł
  • dla zwrotnych form dofinansowania – do 120 000 tys. zł

Kredyt do 2% przy okresie finansowania nie dłuższym niż 15 lat.

Kwoty pożyczki będą się wahać między 100 tys. zł a 2 mln zł.

Dotacje wyniosą do 40%, a pożyczki – do 100% kosztów kwalifikowanych.

Dla firm - Prosument dla biznesu + leasing instalacji fotowoltaicznych + dofinansowanie z WFOŚiGW do 90%

Opusty w zależności od wielkości instalacji w programie Prosument:

  • instalacje do 10 kWp – możemy odebrać z sieci 80% oddanej energii,
  • instalacje powyżej 10 kWp do 50 kWp – możemy odebrać z sieci 70% oddanej energii.

Korzyści z pożyczki z dopłatami z WFOŚiGW:

  • obniżka kosztów eksploatacji firmy
  • możliwość finansowania do 90% kosztów inwestycji,
  • elastyczny okres kredytowania – do 12 lat,
  • dopłatę do kapitału – nawet do 40% kosztów inwestycji,
  • szeroki zakres przedmiotów finansowania objętych dopłatami,
  • pomoc doradcy w załatwieniu formalności związanych z uzyskaniem dopłaty.

Dokumenty do pobrania

Najczęściej zadawane pytania

Zainstalowanie systemu fotowoltaicznego mniejszej mocy, nie pokrywającego w pełni rocznego zużycia, nie wiąże się z żadnymi negatywnymi skutkami, które obniżałyby opłacalność inwestycji. W takim wypadku zarówno koszt instalacji, jak i oszczędności na rachunkach za energię elektryczną będą proporcjonalnie mniejsze niż w przypadku dobrania instalacji w pełni pokrywającej zużycie energii. Okres zwrotu kosztów inwestycji pozostanie na podobnym poziomie. Oznacza to, że już niewielkie instalacje fotowoltaiczne zawierające zaledwie kilka paneli pozwolą na konkretne oszczędności, a jednocześnie nie wymagają znacznych nakładów finansowych.

 

Decyzja o zastosowaniu instalacji fotowoltaicznej w domu powinna w pierwszym kroku być poprzedzona możliwościami zabudowy paneli fotowoltaicznych. Decydujące znaczenie odgrywa tutaj usytuowanie dachu względem kierunków świata oraz konstrukcja dachu (ilość spadów i innych elementów wystających) wpływająca na zacienianie połaci. Ilość wolnego miejsca na połaci dachu jest też ściśle zależna od ilości i rozmieszczenia okien dachowych, kominów, wywietrzaków, itp.. Warunki zabudowy wpływają w decydującym stopniu na konfigurację instalacji fotowoltaicznej. Należy uwzględnić nawet najmniejsze i okresowe zacienianie modułów fotowoltaicznych przez np. lukarnę czy komin, które przy nieodpowiednim połączeniu modułów, może zredukować moc instalacji nawet do zera.


Korzystne warunki zabudowy występują wtedy, gdy panele fotowoltaiczne można skierować w kierunku południowym z nachyleniem od 30 do 45°. Standardowa instalacja fotowoltaiczna o mocy 3 kWp złożona z 12 paneli zajmuje powierzchnię co najmniej 20 m² (nie licząc odstępów montażowych). Przy korzystnych warunkach zabudowy możliwe jest regularne rozmieszczenie paneli na połaci dachu lub na dachu płaskim. Same panele nie powinny być też zacieniane przez kominy, występy dachu, czy też drzewa otaczające dom.

Nominalna moc paneli fotowoltaicznych jest określana w tzw. warunkach standardowych STC, czyli przy promieniowaniu słonecznym 1000 W/m² i temperaturze panelu 25°C. Jednak takie warunki pracy w naszym klimacie mogą występować jedynie sporadycznie i w nielicznych lokalizacjach. Maksymalne chwilowe promieniowanie słoneczne w Polsce nie przekracza zwykle 800-900 W/m² w okresie letnim. 
 

W rzeczywistych warunkach eksploatacji, nawet przy wysokim promieniowaniu słonecznym równym 1000 W/m², wydajność panelu fotowoltaicznego będzie niższa od nominalnej (dla warunków STC). Wraz ze wzrostem temperatury panelu obniża się napięcie jego pracy (Voc) i w efekcie obniża moc (Pmax). Przykładowo dla temperatury panelu rzędu 70 °C (przy 1000 W/m²) moc Pmax obniży się do około 80% mocy nominalnej panelu. Jeśli była ona deklarowana np. jako 255 Wp, to w opisanych warunkach rzeczywistych, moc panelu wyniesie ok. 204 W.
 

Dlaczego warto zwiększyć dobieraną moc paneli fotowoltaicznych?
 

Zwiększona moc paneli fotowoltaicznych, np. 3,6 kWp we współpracy z inwerterem o nominalnej mocy wyjściowej 3,0 kW, będzie w stanie utrzymać zakładaną w projekcie rzeczywistą moc 3,0 kW przez dłuższy okres dnia.

Montaż urządzenia fotowoltaicznego jakim jest panel lub kolektor słoneczny korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o ile zainstalowana moc elektryczna nie przekracza 40 kW.

Procedurę przyłączenia mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej reguluje art. 7 ustawy Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012r. Nr 1059 z późn. zm.).

Zgodnie z ustawą mikroinstalacją jest odnawialne źródło energii, o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączone do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV.

Podmiotem starającym się o przyłączenie mikroinstalacji, może być:

a) osoba fizyczna nie będąca przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

b) osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą,

c) pozostałe podmioty prawa.

Regulacja prawna (ustawa Prawo energetyczne) wskazuje na dwa tryby postępowania w przypadku przyłączenia mikroinstalacji:

a) w oparciu o art.7 ust. 8d4 – przyłączenie na podstawie zgłoszenia.

Podmiot może ubiegać się o przyłączenie mikroinstalacji na podstawie zgłoszenia, w przypadku, gdy moc zainstalowana w mikroinstalacji nie jest większa niż moc przyłączeniowa jego obiektu i jeśli jest przyłączony do sieci dystrybucyjnej, jako odbiorca końcowy.

b) w oparciu o ogólne zapisy art. 7 – przyłączenie poprzez złożenie wniosku do PGE Dystrybucja S.A. o określenie warunków przyłączenia.

W przypadku ubiegania się o przyłączenie mikroinstalacji poprzez złożenie wniosku o określenie warunków przyłączenia, w przypadku, kiedy moc zainstalowana mikroinstalacji jest większa od mocy przyłączeniowej jego obiektu lub nieruchomość nie jest przyłączona do sieci.

Za przyłączenie do sieci elektroenergetycznej mikroinstalacji nie pobiera się opłaty za przyłączenie.

Budowa zarówno samej mikroinstalacji jak i instalacji łączącej mikroinstalację z siecią elektroenergetyczną może być wykonana jedynie przez osobą posiadającą właściwe uprawnienia:

certyfikat wydany przez Urząd Dozoru Technicznego w zakresie instalowania: kotłów i pieców na biomasę, systemów fotowoltaicznych, słonecznych systemów grzewczych, pomp ciepła, płytkich systemów geotermalnych,

lub

zaświadczenie kwalifikacyjne gr. E,

uprawnienia budowlane (jeśli wymagane).

Jeżeli moc instalowana w budowanej mikroinstalacji wymaga wymiany zabezpieczenia głównego wynikającego ze zwiększenia mocy dla istniejącego obiektu, Podmiot zobowiązany jest do złożenia wniosku o zwiększenie mocy przyłączeniowej dla tego obiektu.

Bilansowanie międzyfazowe


Co to właściwie jest rozliczenie międzyfazowe i jakie niesie ze sobą korzyści?
 

Największe korzyści z bilansowania międzyfazowego będą odczuwali konsumenci posiadający 3-fazową instalację fotowoltaiczną i właściwie bilansowanie to jest dla nich skierowane. Na czym tak naprawdę polega? Przyjmując założenia, że Prosument jest właścicielem instalacje 3-fazowej o mocy 3kW, w założonym czasie instalacja dostarcza 3kW (3 kWh) energii, rozkładając je równomiernie na każdą z faz po 1 kW: czyli L1 = 1kW, L2 = 1kW, L3 = 1kW. W tym samym czasie urządzenie podłączone do fazy 2(L2) pobiera moc o wartości 3 kWh. W sytuacji gdy nie mamy do czynienia z rozliczeniem międzyfazowym licznik pokazuje nam następujące rozliczenie:  2 kWh energii solarnej oddawana jest do sieci z faz L1 oraz L3, pobór z sieci elektroenergetycznej przez faze L2 2 kWh energii, 1 kWh został dostarczona z instalacji fotowoltaicznej co daje nam razem 3 kWh – pobór urządzenia.
 

W przypadku rozliczenia między fazowego licznik energii elektrycznej będzie pokazywał 0 kWh oddanych do sieci oraz 0 kWh z niej pobranych, dzięki czemu cała energia produkowana przez instalację jest wykorzystana na nasze potrzeby. Zmiana ta jest korzystna zważając na fakt, że za każda oddana do sieci kWh możemy odebrać od 0,8 do 07, kWh z sieci. Więc przy braku bilansowania tracimy od 70% do 80% z naszej instalacji.
 

Dla właścicieli 1-fazowych instalacji fotowoltaicznych sposób rozliczenia w zasadzie nie ulega zmianie, rozliczenie międzyfazowe w ich przypadku nie ma przełożeni i nie przynosi wymiernych korzyści. Dlatego zaleca się, żeby instalację fotowoltaiczna przyłączać do fazy najbardziej obciążonej. Niestety nie zawsze jesteśmy świadomi która z faz w naszym gospodarstwie domowym jest tą najbardziej obciążoną. Dla instalacji jednofazowych rozliczenie wygląda następująco: jeżeli instalacja jest przyłączona do fazy pierwszej L1 i w danym czasie faza ta pozostaje nie obciążona całą wyprodukowana przez instalację energia jest oddawana do sieci np.: 2kW. Jeżeli na innej z faz np. L1 pobór w tym samym momencie wynos 1 kW to energia ta jest pobierana z sieci. A konsument jest rozliczany na zasadzie bilansu po koniec okresu rozliczeniowego.
 

System opustów
 

            W myśl nowej Ustawy OZE Prosument nie może sprzedawać energii do sieci, rozlicznie z zakładem energetycznym odbywa się więc bezgotówkowo. Sposób w jaki jesteśmy rozliczanie (wielkość opustów ) zależy od wielkości naszej instalacji. Właściciele elektrowni słonecznych o mocy do 10 kW za każdą 1kWh oddana do sieci mogą sobie odebrać 0,8 kW właściciele instalacji powyżej 10 kW do 40 kW mogą sobie odebrać 0,7 kWh z każda 1 kWh oddaną do sieci. Jak wygląda rozliczenie? Z zakładem energetycznym rozliczamy się na zasadzie bilansu po koniec naszego okresu rozliczeniowego. Im dłuższy okres rozliczeniowy tym większe oszczędności jesteśmy w stanie odczuć.
 

Wyjaśniając system opustów na przykładzie: zakładamy, że pod koniec półrocznego okresu rozliczeniowego Prosument pobrał z sieci elektroenergetycznej 100 kWh i oddał do sieci 100 kWh. Dla współczynnika 0,8 (instalacji do 10 kW) ilość energii po zbilansowaniu to 100 kWh * 0,8 = 80 Kwh – tyle energii możemy odebrać z sieci za 100 kWh do niej wysłanych. Wynik bilansowania kilowatogodziny pobrane z sieci odjąć energia zbilansowana: 100 kWh – 80kWh= 20 kWh. Właściciel instalacji fotowoltaicznej musi uiścić opłatę za 20 kWh plus oczywiści opłaty manipulacyjne. Przedstawiony wyżej przykład pokazuje skale oszczędności wynikających z zamontowania elektrowni fotowoltaicznej.
 

Na pewno dzięki wejściu w życie rozliczeniu międzyfazowemu większe oszczędności będą zauważali właściciele instalacji 3-fazowych. Bez tego rozliczeni zawsze bowiem tracimy od 20% do 30% energii z instalacji. Wprowadzenie rozliczenia międzyfazowego jest korzystnym rozwiązaniem dla Prosumenta. Pozwala ona na pełne wykorzystanie energii wytworzone  z elektrowni fotowoltaicznej co jest bardziej opłacalne z ekonomicznego punktu widzenia. Wprowadzenie  opustów też nie jest złym rozwiązaniem, natomiast rozliczenie 1:1 byłoby na pewno bardziej zachęcające zwłaszcza dla osób zastanawiających się nad montażem elektrowni słonecznej.

facebook logo